Yumurta kabuğunu taklit eden 3 boyutlu yazıcıyla canlı civcivler dünyaya getirildi

Nesli tükenmiş türleri yeniden hayata döndürmeyi hedefleyen Colossal Biosciences, 3 boyutlu yazıcıyla üretilen ve yumurta kabuğunu taklit eden yapay bir yapıdan 26 canlı civciv çıktığını duyurdu. Bağımsız bilim insanları teknolojiyi dikkat çekici bulsa da bunun “yapay yumurta” değil, yapay kabuk olduğunu ve nesli tükenmiş türlerin geri getirilmesinin hâlâ tartışmalı olduğunu belirtiyor.

Nesli tükenmiş canlıları yeniden hayata döndürme iddiasıyla bilinen biyoteknoloji şirketi Colossal Biosciences, yapay bir ortamda canlı civcivler dünyaya getirdiğini açıkladı. Associated Press’in haberine göre şirket, yumurta kabuğunu taklit eden 3 boyutlu yazıcıyla üretilmiş kafes benzeri yapıdan, yaşları birkaç gün ile birkaç ay arasında değişen 26 civciv çıktığını bildirdi. Colossal, daha önce yünlü mamuta benzetilmiş uzun tüylü fareler ve dev kurtlara benzeyen kurt yavruları ürettiğini duyurmuştu. Şirketin yeni hedeflerinden biri ise soyu tükenmiş dev moa kuşuna benzer canlılar geliştirmek. Colossal CEO’su Ben Lamm, yapay yumurta teknolojisinin bir gün moa gibi büyük yumurtalara sahip türler için ölçeklendirilebileceğini söyledi.

BİLİM İNSANLARINDAN TEMKİNLİ YAKLAŞIM

Bağımsız bilim insanları ise gelişmeye daha temkinli yaklaşıyor. Buffalo Üniversitesi’nden evrimsel biyolog Vincent Lynch, bu yöntemin genetiği değiştirilmiş bir kuş üretmeye yarayabileceğini ancak bunun gerçek anlamda soyu tükenmiş bir moa olmayacağını belirtti. Lynch, “Bu yapay bir yumurta değil çünkü yumurtayı oluşturan diğer tüm parçaları içine döktünüz. Bu yapay bir yumurta kabuğu” değerlendirmesinde bulundu. Colossal’ın yönteminde döllenmiş yumurtalar yapay sisteme aktarılıyor, ardından kuluçka makinesine yerleştiriliyor. Embriyoların gelişimi gerçek zamanlı izlenirken, normalde kabuktan alınan kalsiyum da sisteme ekleniyor. Araştırmacılar, yapay kabuğun oksijen geçişine izin veren bir zara sahip olduğunu ancak yumurtanın tüm biyolojik işlevlerini tek başına karşılamadığını belirtiyor.

‘ÖNCELİK YAŞAYAN TÜRLERİ KORUMAK OLMALI’

Sheffield Üniversitesi’nden kuş üreme biyolojisi uzmanı Nicola Hemmings, yapay kaplarda civciv üretmenin tümüyle yeni bir gelişme olmadığını, benzer tekniklerin geçmişte de kullanıldığını söyledi. Hemmings’e göre bu tür teknolojiler özellikle tavuk gelişimini incelemek ve nesli tehlike altındaki türleri koruma çalışmalarında değerli olabilir. New York Üniversitesi’nden biyoetikçi Arthur Caplan ise asıl sorunun, “geri getirildiği” iddia edilen bir hayvanın hangi çevrede yaşayacağı olduğunu belirtti. Bilim insanları, nesli tükenmiş türleri canlandırma iddiasının bilimsel ve etik açıdan tartışmalı olduğunu, önceliğin hâlâ var olan türleri yok olmadan korumak olması gerektiğini vurguluyor.