İçeriğe geç WhatsApp
SON DAKİKA
Greenpeace'ten COP31 Tepkisi: "Anlaşma Olmadan Ayrılmak Bir Başarısızlık" Adalet Bakanı Akın Gürlek'ten Fon Soruşturması Açıklaması: "Kimse Mal Varlıklarını Kaçıramayacak" Beşiktaş, Deplasmanda Konyaspor'u 4-2 Mağlup Etti HGS İcraları İddialarına İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından Soruşturma Mehmet Uçum'dan Kritik Açıklama: "Sürecin İlerlemesi Öcalansız Olmaz" Şişli’de Yunus Polislerinden Uyuşturucu Operasyonu Antalya'da Kepez Belediyesi'ne Rüşvet ve İrtikap Operasyonu: 10 Gözaltı Danıştay’dan Kiracıları İlgilendiren Emsal Karar Türkiye Genelinde Sağanak, Dolu ve Kar Hayatı Olumsuz Etkiledi MHP’li Feti Yıldız’dan "Terörsüz Türkiye" Yasası Açıklaması: 2 Bin 800 Kişi Yararlanabilecek Finlandiya Körfezi'nde sıcak saatler: Rus yük gemisine İHA saldırısı! Değerli metallerde tarihi çöküş: Altın ve gümüşte son 34 haftanın en sert kaybı! Galatasaray evinde Samsunspor'u 2-1 mağlup etti! Uzmanlardan Ege Denizi İçin Korkutan Uyarı! Greenpeace'ten COP31 Tepkisi: "Anlaşma Olmadan Ayrılmak Bir Başarısızlık" Adalet Bakanı Akın Gürlek'ten Fon Soruşturması Açıklaması: "Kimse Mal Varlıklarını Kaçıramayacak" Beşiktaş, Deplasmanda Konyaspor'u 4-2 Mağlup Etti HGS İcraları İddialarına İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından Soruşturma Mehmet Uçum'dan Kritik Açıklama: "Sürecin İlerlemesi Öcalansız Olmaz" Şişli’de Yunus Polislerinden Uyuşturucu Operasyonu Antalya'da Kepez Belediyesi'ne Rüşvet ve İrtikap Operasyonu: 10 Gözaltı Danıştay’dan Kiracıları İlgilendiren Emsal Karar Türkiye Genelinde Sağanak, Dolu ve Kar Hayatı Olumsuz Etkiledi MHP’li Feti Yıldız’dan "Terörsüz Türkiye" Yasası Açıklaması: 2 Bin 800 Kişi Yararlanabilecek Finlandiya Körfezi'nde sıcak saatler: Rus yük gemisine İHA saldırısı! Değerli metallerde tarihi çöküş: Altın ve gümüşte son 34 haftanın en sert kaybı! Galatasaray evinde Samsunspor'u 2-1 mağlup etti! Uzmanlardan Ege Denizi İçin Korkutan Uyarı!
USD50,49▲ 0,01%
EUR55,40▼ -0,01%
ALTIN5.731,95▼ -3,48%
BIST11.131▼ -2,36%
BTC3.081.531▲ 1,04%
FAİZ36,00%• 0,00%
Columbus14°Açık

Yapay Zekâ Çağında Nobel Kibri ve Akıl Tutulması

Mustafa Gözaydın, teknoloji devlerinin yapay zekâ politikalarını ve Nobel ödüllü iktisatçıların sahadan kopuk, süslü teorilerle düştükleri entelektüel kibri kaleme aldı.

Yapay Zekâ Çağında Nobel Kibri ve Akıl Tutulması

Yapay Zekâ Çağında Nobel Kibri ve Akıl Tutulması 

Dijital bir devrimin tam ortasındayız. Her köşe başında yapay zekânın insanlığı ele geçireceği, işçi sınıfını yok edeceği ya da dünyayı iki sınıflı karanlık bir düzene böleceği yönünde felaket tellallığı yapılıyor. Bu koroya son olarak sırça köşklerinden inip televizyon ekranlarında boy gösteren Nobel ödüllü ekonomistlerimiz de katıldı. Ortaya attıkları tezler o kadar parıltılı, kullandıkları şairane benzetmeler o kadar süslü ki, sığ bir hayranlıkla dinleyenler için her şey kusursuz görünüyor. Ancak teorinin cilasını azıcık kazıyıp sahaya, gerçek hayata indiğinizde, neresine el atsanız dökülen bir entelektüel yabancılaşmayla karşılaşıyorsunuz.

Geçtiğimiz günlerde Nobel ödüllü iktisatçı Daron Acemoğlu’nun bir söyleşisini izledim. Küresel seçkinlerin, veri setlerinin ve algoritmaların dünyasına kendini kaptırmış her akademisyen gibi o da ciddi bir çelişkiler yumağının içinde dolanıyordu. Bir yanda yapay zekâyı geliştiren devasa teknoloji şirketlerinin insan emeğini ikame etme hırsını anlatıyor, hemen ardından bu vahşi sermayeyi "işçi dostu yapay zekâ" üretmeye davet ediyor. Bu durum, kapitalizmin doğasını hiç anlamamaktır. Fabrikasındaki mavi yakalı işçinin maliyetini sıfırlamak için otomasyona milyarlarca dolar gömen bir teknoloji devini, hangi liberal niyetle "insancıl" olmaya ikna edeceksiniz? Cevap yok!

Daha da vahimi, bu teorik körlüğün hazır bilgi havuzlarına ve yapay zekâ çıktılarına duyulan aşırı güvenden beslenmesi. Söyleşide geçen absürt bir "kanalizasyon" benzetmesi var. İngiliz bir şairin dizesinden cımbızlanmış; halkın demokrasiyi işleyen bir kanalizasyon altyapısı gibi talep ettiğini anlatıyor. Geçim sıkıntısıyla boğuşan, kirasını ödeyemeyen, emeği her gün daha da ucuzlatılan işçi sınıfının derdi, kâğıt üstündeki bu şairane benzetmeler midir? Sahadan, fabrikadan, sokaktan bu kadar kopuk olunca, bilgisayar ekranındaki yapay zekânın önünüze fırlattığı her soyut kavramı, toplumsal gerçekliğin kendisi zannedersiniz. İşte entelektüel dünyanın düştüğü en büyük tuzak budur: Kopyala-yapıştır entelektüelliği.

Oysa madalyonun diğer yüzünde çok daha rasyonel bir gerçeklik duruyor. Korkulanın aksine, yapay zekâ aslında daha bilinçli bir toplum yaratma potansiyeline sahiptir. Neden mi? Çünkü yapay zekâyı bir köle gibi değil, gerçek bir kaldıraç gibi kullanabilmek, kullanıcının zaten belirli bir entelektüel seviyeye ve eleştirel düşünme becerisine sahip olmasını gerektirir. Yapay zekânın her dediğini doğru kabul etmek, onun ürettiği her veriyi mutlak gerçeklik sanmak ancak derin bir bilgisizlikle mümkündür.

Toplumlar yapay zekânın sunduğu argümanları süzgeçten geçirmeyi, "Buradaki hata nerede?" diyebilmeyi öğrendikçe bilinçlenecektir. Yapay zekâ kendi kendine bir akıl veya ahlak üretmez; o sadece zaten bilinçli olan insanın elinde güçlü bir araca dönüşür.

Bugün dünyayı yönettiğini sanan kurumsal akıl ve onların teorisyenleri, bilginin altındaki boşluğu göremeyecek kadar körleşmiş durumdalar. Nobel apoletli dâhilerin televizyon ekranlarında sunduğu o "kusursuz" reçetelerin sahada çuvallamasının sebebi tam olarak budur. Karşımızda insanlığı aptallaştıran bir teknoloji değil, teknolojiye körü körüne biat eden seçkinlerin entelektüel kibri var. Ve bu kibre karşı en büyük panzehir; sorgulamak, inanmamak ve her neresinden tutsak dökülen o süslü teorilerin maskesini düşürmektir.

 

Mustafa Gözaydın

01.11.2026

Yorumlar

Sonraki haber İran'dan gerilimi yükseltecek karar! Devamını oku