Petrol Fiyatlarında Sert Yükseliş: ABD-İran Gerilimi Piyasayı Vurdu!

Petrol fiyatları, ABD’nin İran’a yönelik olası yeni askeri seçenekleri değerlendirdiği yönündeki haberlerle sert yükseldi. Hürmüz Boğazı’ndaki tanker güvenliği, düşük stoklar ve stratejik rezervlerin sınırlı etkisi, küresel enerji piyasalarında arz endişelerini yeniden güçlendirdi.

Petrol fiyatları, ABD-İran hattındaki gerilimin yeniden tırmanabileceğine ilişkin beklentilerle yükseldi.

Brent petrolün varil fiyatı perşembe günü saat 13.30 itibarıyla yüzde 5’in üzerinde artarak 105 doların üzerine çıktı ve son iki haftanın en yüksek seviyesine ulaştı.

ABD ham petrolü de 92,5 doların üzerine çıkarak önceki seansta yaşadığı kayıpları telafi etti.

PENTAGON’A İRAN İÇİN SALDIRI SEÇENEKLERİ TALİMATI

Fiyatlardaki yükselişte, Trump yönetiminin Pentagon’dan ara seçimler öncesinde İran’a karşı uygulanabilecek olası saldırı seçenekleri hazırlamasını istediği yönündeki haberler etkili oldu.

Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump’ın kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde Tahran ile gerilimi tırmandırmaktan kaçınacağı yönündeki beklentilerin tersine bir tablo ortaya koydu.

IEA'NIN STOK HAMLESİ YETERLİ OLMADI

Petrol fiyatları çarşamba günü Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) petrol stoklarının piyasaya sürülmesini hızlandırma ve dizel tedarikine öncelik verme kararı sonrasında gerilemişti.

Söz konusu karar, yüksek yakıt fiyatları ile İran savaşı nedeniyle yaşanan arz aksamalarının etkisini sınırlamayı amaçlıyordu.

Ancak fiyatlardaki düşüş kalıcı olmadı ve jeopolitik risklerin yeniden öne çıkmasıyla petrol tekrar yükselişe geçti.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA RİSK ARTTI

ABD-İsrail-İran çatışmasının sekizinci ayına girmesiyle birlikte Körfez ve Hürmüz Boğazı’ndaki petrol taşımacılığına yönelik riskler arttı.

Savaş öncesinde küresel petrol ve yakıt sevkiyatlarının yaklaşık yüzde 20’si bu güzergâhtan gerçekleştiriliyordu.

Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlere yönelik saldırılar geçen hafta, İran savaşının başlamasından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Saldırılardaki artış, Körfez üreticilerinin ihracatı artırdığı bir dönemde yaşanırken, sevkiyat maliyetleri ile gemi ve mürettebat üzerindeki risk de yükseldi.

TANKERE SALDIRI: CAN KAYBI YAŞANDI

Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Ajansı, çarşamba günü Katar’ın kuzeyinde bir tankere çok sayıda merminin isabet ettiğini ve saldırıda can kayıpları yaşandığını bildirdi.

Saldırıların ardından Hürmüz Boğazı’ndaki trafik akışı son iki ayın en düşük seviyesine geriledi.

STRATEJİK REZERVLERİN ETKİSİ SINIRLI KALABİLİR

ANZ Bankası Kıdemli Emtia Stratejisti Daniel Hynes, geçmişte benzer saldırıların Basra Körfezi’nden yapılan sevkiyatlarda düşüşe yol açtığını belirtti.

Hynes, bu kez Körfez üreticilerinin petrolü uluslararası pazarlara ulaştıracak alternatif güzergâhların sınırlı olması nedeniyle gemilerin zarar görmesi riskini göze alıyor olabileceğini ifade etti.

IEA’nın piyasaya süreceği petrolün, daha önce açıklanan 400 milyon varillik planın parçası olmasının beklendiğini belirten Hynes, bunun stratejik rezervlerden ilave bir çekim anlamına gelmediğine dikkat çekti.

Hynes ayrıca stratejik stoklardan yapılan satışların arzı kısa süreli artırabileceğini ancak yeni üretim kapasitesi yaratmayacağını vurguladı.

ABD STOKLARI BEKLENTİDEN DAHA FAZLA AZALDI

Petrol fiyatlarını destekleyen bir diğer unsur ise ABD’den gelen stok verileri oldu.

ABD Enerji Bilgi İdaresinin verilerine göre 2 Ekim’de sona eren haftada ham petrol stokları 3,2 milyon varil azalarak 424,1 milyon varile geriledi.

Piyasa beklentisi stokların 1,7 milyon varil azalması yönündeydi.

Dizel ve jet yakıtını da kapsayan damıtılmış yakıt stokları ise 42 bin varil azalarak 105,14 milyon varile düştü.

Bu seviye, son beş yılın aynı dönemlerine kıyasla belirgin biçimde düşük kaldı.