Çin'de Finans Depremi: Eski Borsa Başkanına Rüşvetten İdam Cezası!

Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonunun (CSRC) eski Başkanı Yi Huiman, rüşvet suçlamasıyla 2 yıl ertelemeli idam cezasına çarptırıldı.

Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonunun (CSRC) eski Başkanı Yi Huiman, 436 milyon yuan (65,4 milyon dolar) değerinde rüşvet aldığı gerekçesiyle 2 yıl ertelemeli idam cezasına çarptırıldı. Mahkeme, Yi’nin ömür boyu siyasi haklarından men edilmesine ve kişisel mal varlığına el konulmasına da hükmetti.

Sıçuan eyaletinin idari merkezi Çıngdu’da görülen davada mahkeme, Yi’nin 1998-2025 döneminde CSRC ve Sincan Uygur Bölgesi yönetimindeki görevlerini kötüye kullanarak nakit ve gayrimenkul biçiminde rüşvet aldığını belirledi.

Mahkeme, Yi’nin suçlarını itiraf ettiğini, soruşturmacıların henüz bilmediği suçlara ilişkin bilgiler verdiğini ve pişmanlığını dile getirdiğini bildirdi. Bazı suçların teşebbüs aşamasında kalması ve Yi’nin rüşvet yoluyla elde ettiği varlıkların bir kısmını iade etmesi nedeniyle cezasının ertelendiği belirtildi.

Çin yasalarına göre Yi’nin iki yıllık erteleme süresince yeni bir suç işlememesi halinde idam cezası ömür boyu hapse çevrilecek.

YOLSUZLUK SORUŞTURMASI GEÇİREN İKİNCİ BAŞKAN

2019-2024 yıllarında CSRC başkanlığını yürüten Yi, 2024’te Şanghay Borsası’nda A sınıfı hisselerin son beş yılın en düşük seviyesine gerilemesinin ardından görevden alınmıştı.

İstatistik eğitimi alan 62 yaşındaki Yi, Çin’in en büyük bankalarından Çin Sanayi ve Ticaret Bankasında farklı kademelerde görev yaptı. 2013’te bankanın genel müdürü, 2016’da ise yönetim kurulu başkanı oldu.

2019’da CSRC’nin başına geçen Yi, kurumda yolsuzluk soruşturması geçiren ikinci başkan oldu. Yi’den önceki CSRC Başkanı Liu Şıyü de rüşvet almak ve memleketi Ciansu eyaletindeki hisse satışlarında kayırmacılık yapmakla suçlanmıştı.

YOLSUZLUK SORUŞTURMALARI DENETİM KURUMUNA UZANDI

Çin Komünist Partisinin Ekim 2022’deki 20. Ulusal Kongresi’nin ardından, partinin Merkezi Disiplin İnceleme Komisyonunun kadrolarının yenilenmesiyle yolsuzluk soruşturmaları finans sektöründe kamu bankalarına, varlık fonlarına ve düzenleyici kurumlara uzandı.

Parti disiplin otoritesinin Nisan 2024’te CSRC’ye odaklanan soruşturmayı başlatmasından bu yana kurumun çok sayıda üst düzey yöneticisi gözaltına alındı.

CSRC Disiplin Komisyonunun eski başkanı Vang Humin hakkında emekliliğinden altı yıl sonra, Mart 2025’te soruşturma başlatıldı. Kurumun görevdeki Başkan Yardımcısı Vang Ciencün hakkında da Mayıs 2025’te soruşturma açıldığı bildirildi.

CSRC Bilim ve Teknoloji Denetimi Dairesi Direktörü Yao Çien, Ciangsu Eyaleti Direktörü Ling Fıng, Şıncın Bürosu Direktörü Çın Şiaopıng ve Şanghay Borsası Genel Müdür Yardımcısı Dong Guoçün de soruşturma geçiren isimler arasında yer aldı. Halka arz işlemlerinin denetlenmesinden sorumlu bazı görevliler hakkında da soruşturma yürütüldü.