Münih Güvenlik Konferansı, Mazlum Abdi Münih’te Şam heyetinde…

Münih Güvenlik Konferansı’nda Suriye geçici Dışişleri Bakanı Esad Şeybani’nin heyetinde SDG lideri Mazlum Abdi ve ‘Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi Dışişleri Dairesi Eş Başkanı’ İlham Ahmed’in de yer alması dikkat çekti. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise iki yıldır katıldığı konferansa bu yıl katılmadı. Önce Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in, ardından Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü’nün katılacağı duyurulan Suriye konulu panele iki isim de katılmadı. Dışişleri kaynakları konuyla ilgili Cumhuriyet’e konuştu.

Tüm bu tabloyu Cumhuriyet’e değerlendiren dış politika analisti Aydın Sezer ise, “Ben Kürtlerin Suriye’de yenilmediğini başından beri söylüyordum. Bu, uluslararası planda tescil edildi. Türkiye’nin bu durumdan rahatsız olduğunu düşünüyorum. Ancak hem çözüm sürecinin akıbeti, hem de gelecekte kurulabilecek iyi iktisadi ilişkiler açısından Mazlum Abdi ve İlham Ahmed Türkiye’ye davet edilmeli” dedi.

Üç günlük Münih Güvenlik Konferansı dün sona erdi. Konferansın en öne çıkan olaylarından biri, SDG lideri Mazlum Abdi ile ‘Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi Dışişleri Dairesi Eş Başkanı’ İlham Ahmed’in, Suriye’nin geçici Dışişleri Bakanı Esad Şeybani ile birlikte Şam heyetinde yer alarak temaslarda bulunmasıydı.

‘BİN KELİMEYE BEDEL’ FOTOĞRAF

ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Şeybani, Abdi ve Ahmed’in, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmesinin fotoğrafını, “Bin kelimeye bedel olan fotoğraf – yeni bir başlangıç” sözleriyle paylaştı. Barrack, Suriye heyetinin ABD Senatosu üyeleriyle bir araya gelmesini ise, “Birlik işe yarıyor” ifadeleriyle değerlendirdi. Şeybani, Abdi ve Ahmed, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ile de görüştü.

‘SDG’Yİ ORTAK OLARAK GÖRÜYORUZ’

Şeybani, konferansta katıldığı “Birlik oluşacak mı? Devrim Sonrası Suriye” başlıklı panelde, “SDG’yi düşman olarak değil, ortak olarak görüyoruz. Bu nedenle onların Suriye hükümetinin bir parçası olmalarına yardım etme konusunda oldukça istekliyiz” sözlerini sarf etti. Esad Şeybani, DW Türkçe’nin “Türkiye’nin Kürtlere yönelik yaklaşımı işinizi kolaylaştırıyor mu yoksa zorlaştırıyor mu?” sorusunu, “Biz, SDG ile ilişkilerimizi devletimizin çıkarlarına göre şekillendiriyoruz. Bu, ABD ve Türkiye’nin de onayıyla yürüyor” şeklinde yanıtladı.

TÜRKİYE NEDEN SURİYE KONULU PANELDE YER ALMADI?

Konferansın ilk açıklanan programına göre, sözkonusu panelde Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de konuşmacı olacaktı. Ancak Şimşek’in ismi daha sonra, programın düzenlenmesiyle, Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü ile değiştirildi. Fakat Gümrükçü de panele katılmadı. Levent Gümrükçü, Suriye konulu olmayan başka oturumlarda konuştu. Cumhuriyet, Dışişleri kaynaklarına, “Levent Gümrükçü neden Suriye konulu panele katılmadı” sorusunu sordu. Kaynaklar, Gümrükçü’ye Suriye paneli için bir davet gitmediğini, isminin yanlışlıkla programa yazıldığını söyledi. Öte yandan 2024 ve 2025’te Münih Güvenlik Konferansı’nda bulunan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bu sene konferansa katılmadı. MİT Başkanı İbrahim Kalın konferansta yer aldı.

‘SAYIN MAZLUM ABDİ’NİN YANIMDA OLMASI…’

Suriyeli üç isim basına da demeç verdi. Bakan Şeybani, El Cezire’ye, “Hükümet ile SDG arasındaki anlaşma sahada iyi ilerliyor. Bunun pratik göstergesi Sayın Mazlum Abdi’nin bugünkü toplantılarda yanımda olmasıdır” dedi. Mazlum Abdi, Rudaw’ın, “Rojava özerk mi olacak yoksa merkezi yönetime mi bağlı kalacak?” sorusuna, hedeflerinin Kürt bölgelerinin kendi kendini yönetmesi olduğunu, “bunun da zaten anlaşmada olduğu” yanıtını verdi. İlham Ahmed ise Suriye TV’ye konuşarak, “Entegrasyon süreci olumlu bir yolda ilerliyor. Sahadaki sorunları karşılıklı anlayışla çözmeye odaklanmış durumdayız” dedi. Ahmed, Kürtlere dil ve eğitim alanında haklar tanıyan cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle ilgili ise, “13 Sayılı Kararname kesinlikle olumlu bir adımdır ve biz bunu süreci ilerletmek için üzerine bir şeyler inşa edilebilecek bir temel olarak görüyoruz. Ancak bu sadece bir başlangıç olmalı. Bizim talebimiz, anadilde eğitim hakkının ve kültürel hakların sadece kararnamelerle sınırlı kalmaması, doğrudan yeni anayasanın bir parçası haline gelerek anayasal güvence altına alınmasıdır. Kürtçe eğitim zaten halihazırda uyguladığımız bir sistem. Bunun resmiyet kazanması ve Suriye genelindeki eğitim sisteminin bir parçası olarak tanınması için görüşmelerimiz sürüyor” ifadelerini kullandı.

‘BUNU SAĞLAYAN ABD’DEN BAŞKASI OLAMAZ’

Tüm bu gelişmeleri Cumhuriyet’e değerlendiren dış politika analisti Aydın Sezer, “Ben başından itibaren Kürtlerin Suriye’de yenilmediğini söylüyordum. Şara’nın 13 sayılı kararnamesi, Haseke valisini Kürtlerin işaret etmesi bunun göstergeleriydi. Münih’te de bunun uluslararası planda tescil edildiği, bu duruma meşruiyet verildiği, Kürt realitesinin tanındığı ve Kürtlerin Suriye’nin bölünmemesi şartına bağlı olarak merkezi yönetime ayrıcalıklı bir şekilde entegre edildiği ortaya çıktı. Toplantılara Suriye Dışişleri Bakanı ile katıldılar. Bunu sağlayan, Kongre’nin baskısıyla ABD olabilir, başka kimse olamaz” dedi.