Yeni yatırım paketi, Dev şirketlere 20 yıl vergi muafiyeti…

Halkın boğazındaki vergi ilmeği her gün biraz daha sıkılırken, iktidar sermaye grupları için Türkiye’yi ‘vergisiz cennete’ dönüştürüyor. “Türkiye Yüzyılı” kapsamında sunulan yeni paketle dev şirketlere 20 yıl vergi muafiyeti tanınırken, sekizinci kez masaya getirilen ‘Varlık Barışı’ ile kaynağı belirsiz paraya kapılar bir kez daha sonuna kadar açılıyor. Vergi Uzmanı Kapusuzoğlu, “Ülkeye nakit girişi oluyor ama kaynağı ne olacak?” diye soruyor.

İktidar, yüksek enflasyon ve ağır vergi yükü altında ezilen yurttaşa “sabır” telkin ederken, sermayeye yönelik “vergi tatili” bayramını ilan etti.

AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan “Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı”, ülke kaynaklarının ve vergi sisteminin bir kez daha yerli ve yabancı sermayeye nasıl peşkeş çekildiğini gözler önüne serdi.

İFM’DE VERGİ SIFIRLANDI

Sabah’ın haberine göre yeni düzenlemeyle birlikte, İstanbul Finans Merkezi’nde (İFM) faaliyet gösteren ve katılımcı belgesi alan şirketlerin transit ticaret kazançlarındaki vergi indirimi yüzde 50’den yüzde 100’e çıkarılıyor. Bu, dev holdinglerin ve uluslararası ticaret şebekelerinin bu bölge üzerinden yapacağı ticaretlerden tek kuruş Kurumlar Vergisi (KV) alınmayacağı anlamına geliyor.

Sermaye kayırmacılığı sadece İFM ile de sınırlı değil. Bölge dışındaki şirketlere de devasa kolaylıklar sağlanıyor. Buna göre Transit Ticaret İstisnası ile İFM dışındaki şirketlerin transit ticaretten elde ettikleri kazancın yüzde 95’i vergiden muaf tutulacak. Küresel devlere 20 yıl muafiyet getirilirken, ihracatçıya özel indirim uygulanacak.

GELENE GİDENE ‘VARLIK BARIŞI’

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in “yurt dışındaki kaynakları getirme” hedefi ise Varlık Barışı’nı sekizinci kez gündeme taşıdı. 2008’den bu yana yedi kez uygulanan ve her seferinde “son” denilen bu düzenleme, döviz açığını kapatmak uğruna kara para denetimini devre dışı bıraktığı gerekçesiyle eleştiriliyor.

Hükümetin nisan başında işaretini verdiği bu hamleyle; altın, döviz ve menkul kıymetlerin hiçbir incelemeye tabi tutulmadan sisteme sokulması planlanıyor. Ancak bu durum, Türkiye’nin uluslararası arenadaki sicilini bir kez daha tartışmaya açıyor.

GRİ LİSTE KÂBUSU KAPIDA

Türkiye, daha önceki denetimsiz Varlık Barışı uygulamaları nedeniyle suç gelirlerinin aklanması noktasında riskli görülmüş ve Mali Eylem Görev Gücü (FATF) tarafından “gri liste”ye alınmıştı. Uzun uğraşlar sonucu bu listeden çıkan Türkiye, şimdi benzer bir riskle karşı karşıya.

BirGün’de konuşan Veri Uzmanı Tuncay Kapusuzoğlu’na göre bu uygulama büyük bir risk. Özellikle FATF ve Avrupa Konseyi’nin listelerine atıf yapan Kapusuzoğlu, şöyle dedi: “Kara para sorunundan sonra bu listeleri daha önce OECD oluşturuyordu. Bunu uluslararası alanda takip eden en etkili kuruluş OECD idi. OECD de özellikle vergi cennetleri konusunda bir liste tutuyordu. Bu liste uzun yıllar boyunca ülkesel bazda düzenleme yapmak isteyenlere rehber oldu. O liste önemliydi bu anlamda. Ancak OECD 2009 yılında bu listedeki tüm ülkeleri çıkardı. Bundan sonra ise OECD’nin yanı sıra, FATF listesi ve Avrupa Konseyi’nin kendi listesi önem taşır hale geldi. İkisinin de kara ve gri listesi var.”

“HÂLÂ AVRUPA KONSEYİ’NİN LİSTESİNDEYİZ”

Türkiye’nin FATF listelerine 2011’de girip hızlıca çıktığını hatırlatan Kapusuzoğlu, 21 Ekim 2021’de ise yeniden gri listeye girdiğini anımsattı. Kapusuzoğlu, “Bu bizim için de sıkıntılıydı, itibar sorununa yol açtı. 2024’te listeden yeniden çıktık. Ama Avrupa Konseyi’nin listesinde hâlâ duruyoruz. Gri listedeki dokuz ülkeden biriyiz” şeklinde konuştu.

“GELEN PARALARIN KAYNAĞI NE?”

Varlık barışına da değinen Vergi Uzmanı Kapusuzoğlu, “Şimdi benim aklıma şu geliyor: Bu yasa çıkarsa yeniden FATF’ın listesine girer miyiz? Ya da Avrupa Konseyi’nin listesinden çıkabilecek miyiz? Çünkü o paralara kaynağının ne olduğu sorulmadan sokuluyor. Ülkeye nakit girişi oluyor ama kaynağı ne?” diye sordu ve ekledi: “Geçmişte FATF’ın listesine girmemizin nedenlerden biri bu tip vergi barışı adı altında yurtdışından getirilen tutarların Türkiye’de incelemeden muaf tutulmasıydı. O nedenle genelde geçmişte her iki yılda bir vergi affı çıkarken varlık barışı sonuna eklenirdi.”