İran’da protestolar devam ediyor…

İran’da protestolar şiddetlenirken protestocuları “yabancı paralı asker” ilan eden dini lider Hamaney, tehditlerini sürdüren Trump’a “Devrileceksin” dedi. İran’a müdahalenin Trump’a çok maliyetli olacağını belirten Dr. Teker’e göre Tahran’da dönüşüm kaçınılmaz.

İran’da ekonomik krize karşı başlayarak rejim karşıtı bir kimlik kazanan protestolar büyürken Tahran ve Washington arasındaki gerilim de artıyor. Tahran protestoculara baskıyı artırırken Trump bir kez daha tehdit etti, devrik Şah’ın oğlu Pehlevi ise sokağa çağrı yaptı.

İran’da yerel para birinin değer kaybı ve hayat pahalılığına karşı 28 Aralık’ta başlayan protestolarda tansiyon yükseliyor. Yaklaşık iki haftadır süren protestolar, başkent Tahran ve diğer büyük şehirlere yayılırken yüz binlerce kişi sokakları doldurdu.

31 eyaletin 27’sinde protestolar kitlesel hale gelirken ülkede uçuşlar durduruldu. Rejim, ülkenin birçok noktasında telefon ve internet hatlarını kesti. Dünyada internet kısıtlamalarını takip eden Netblocks, Tahran ve İran’ın birçok bölgesinde ülke çapında internetin tamamen kesildiğini duyurdu.

Tahran dâhil birçok kentte düzenlenen gösteriler sırasında şiddet olayları yaşanırken bazı silahlı ve yüzleri maskeli kişilerin özel araçlara, motosikletlere bankalara ve kamu binalarına saldırdığı aktarıldı.

Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü, İran’da 31 Aralık 2025 ile 3 Ocak 2026 tarihleri arasındaki eylemlerde en az 28 kişinin güvenlik güçleri tarafından öldürüldüğünü açıkladı. ABD merkezli HRANA ise protestolarda 8’i güvenlik güçlerinden olmak üzere en az 42 kişinin öldüğünü, 2 bin 277 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.

PEHLEVİ’DEN ÇAĞRI

Sosyal medyaya yansıyan görüntülerde İran’ın devrik Şahı’nın oğlu Reza Pehlevi yanlısı sloganlar atılırken bir grup yüzü maskeli kişinin İslam Cumhuriyeti bayrağını indirerek Şah döneminin bayrağını astığı görüldü.

Devrik Şah’ın oğlu Reza Pehlevi ise sosyal medyada İranlılara “Dünyanın gözü üzerinizde. Sokağa çıkın” çağrısı yaptı. İran’a tehditler savuran ABD Başkanı Donald Trump’a övgüler dizen Pehlevi, Avrupa liderleri dahil tüm liderlere de “sessizliklerini bozma” çağrısı yaptı.

TRUMP TEHDİT ETTİ

ABD Başkanı Trump, İran’da devam eden gösteriler sırasında insanların öldürülmesi halinde Washington’ın “İran’ı çok sert vuracağını” söyledi. İran’daki protestolarda çok kalabalık kitlelerin toplandığını ve yer yer izdiham yaşandığını söyleyen Trump, gösterilerde can kaybının sürmesi halinde İran’ın ağır bedeller ödeyeceğini söyledi.

HAMANEY ATEŞ PÜSKÜRDÜ

İran’ın Dini Lideri Ali Hamaney ise protestocuların Trump adına hareket ettiklerini iddia ederek Tahran’ın “yabancıların paralı askerleri” olarak hareket eden kişileri hoş görmeyeceğini söyledi. “İran’ı vururuz” diyen Trump’ı sert sözlerle hedef alan Hamaney, “Trump’ın eline İranlıların kanı bulaştı, o da devrilecek. İran asla geri adım atmayacak” dedi.

İRAN’DA DEĞİŞİM KAÇINILMAZ

Yeditepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Ezgi Uzun Teker, İran’da yaşanan protestoları BirGün’e değerlendirdi. Uzun Teker’e göre güvenlik aygıtında bir kopuş olmayan Tahran, protestoları bastırmaya devam edecek olsa da İslam rejiminde içeriden bir dönüşüm kaçınılmaz. İran’da protestoların, tarihsel olarak halkın kısıtlı meşru platformlar nedeniyle sokağa çıkarak siyaset yapma biçimi olduğunu belirten Teker, son yıllarda protestoların sıklaşmasına dikkat çekti. Teker, şunları söyledi: “Bu durum 2017’de bütçe tasarısıyla başlarken Trump’ın yaptırımları ile el ele ilerledi. Bugünkü süreçte de o dönemin yansımalarını görüyoruz. Günümüzde devalüasyon büyük etken olsa da, 12 günlük savaş sonrası ülkenin güvenlik aygıtının, Devrim Muhafızları’nın yaralanmış olduğu algısı, İsrail ve Trump’tan gelen dış destek mesajları ve rejime yönelik tehditleri halkı cesaretlendiriyor. İran rejiminin direncinin düştüğü bir dönemde yakın zamanda yaşanan İsrail çatışması ve olası bir yeni savaş algısı, halkı daha çok sokağa itiyor.”